Kirinyaga, Karumandi

Karumandi

SL 28, SL 34, Batian

Yıkanmış

1550m

2024/2025

Bir Kavurmacının Yeraltından Notları: Kurutulmuş kuşküzümü, tatlı domates, meyvesuyu, parlak

     Omni-roast (Espresso/Demleme)

OMNIROAST ya da o "mutlak zirve". Espresso ya da demlemeler için farklı kavurma profillerimiz yok. Her ikisinin ortak evliliğine inanıyoruz. Espresso için yanmış; demlemeler için ise "ekşi" kahve içmek zorunda değiliz savındayız. Antik Kutsal Metinlerden: "Bir gün herkes Omniroast kavuracak".

KARUMANDI YIKANMIŞ, KENYA

1953 yılında kurulan Baragwi Çiftçiler Kooperatifi Birliği, Kenya kahve endüstrisinde geniş tabanlı üyeliği ve hatırı sayılır miktardaki kahve üretimi ile öne çıkan bir lider olarak kendine yer bulmuştur. Kirinyaga Bölgesinin Gichugu Bölümünde yer alan kooperatif, Baragwi ve Karumandi altbölgelerinde yaşayan kahve üreticilerine hizmet vermektedir. Doğuda Ngariama ve Njuki-ini, batıda Kabare ve Kirima ve kuzeyde görkemli Kenya Dağı ile sınır komşusu olan bölge, kahve yetiştiriciliği için eşsiz bir ortam sağlar. Kooperatifin merkez ofisi, Kutus-Kianyaga asfalt yolu üzerinden kolayca erişilebilen Kianyaga pazarında elverişli bir konuma sahiptir. Öncelikli hedefi üyelerinin sosyal ve ekonomik refahını artırmak olan Baragwi Çiftçiler Kooperatifi Derneği, Kenya kahve sektöründe hayati bir rol oynamaya devam etmektedir.

İşleme aşamasından önce, çiftçiler hasat edilen kahveleri elle tasnif ederek yalnızca olgun meyvelerin seçilmesini sağlar. Daha sonra, bir pulp makinesinde kabuk ve etli kısım (pulp) çekirdekten ayrıştırılır. Kooperatif üyeliği, hem ilk tescil başvurusunu imzalayan asıl kurucu üyeleri hem de kuruluşundan itibaren kooperatife katılanları kapsar. Şu anda Birlik, 12 yıkama istasyonundan  oluşan bir ağı temsil eden 16.892 üyeye sahiptir. Kooperatifte bizzat çalışanların sayısı ise 137 kişiden oluşmaktadır.

Karumandi, adını o bölgede bulunan çok sayıdaki köstebekten almıştır. Baragwi Çiftçiler Kooperatifi Derneği işleme tesisi 1961'de kapılarını açtı. Fabrika, Kraliçe II. Elizabeth'in Kenya'nın bağımsızlığından önce konakladığı  Kemweti Kalesi'ne giden yol üzerindedir. Bu kahve taze nehir suyu ile yıkanır ve daha sonra yükseltilmiş Afrika yataklarda güneşte kurutulur. Aynı su, bir geri dönüşüm işlemi yoluyla gün içinde birden çok kez pulp makinesinde kullanılır ve bu da su tüketimini önemli ölçüde azaltmalarını sağlar.

Tarihçe

Kenya kahve ile ilgili en ilginç ve karmaşık geçmişe sahip ülkelerden biridir. Kahve’nin doğum yeri olan Etiyopya ile sınır komşusu olmasına karşın, kahvenin ticari amaç için ekilmesinden tam 300 yıl sonra kahve ile tanışmıştır ve dünyadaki en son kahve ekilen ülkelerdendir. Kenya’ya ekilmesi için getirilen türler dünyanın etrafını neredeyse bir kez dolaştıktan sonra tekrar Afrika topraklarına geri gelmiştir ve bu mutasyona uğramış kahve türleri Kenya’nın zengin topraklarına adapte olur olmaz ülkeye özgü eşsiz bir tat profili ortaya çıkarmıştır.

Ülkeye ilk kahve ağaçları misyonlarının bir parçası olarak ve çalışmalarına finansman yaratmak adına İskoç ve Fransız misyonerler ( French Mission Bourbon adını burdan alır) tarafından Bourbon adasından (şuanki adı Reunion) Tanzanya ve Kenya’ya getirilmiştir. Öte yandan İskoçlar ise İskoç Mocha türünün filizlerini getirerek kahvenin ülkedeki bugünde hala varlığını koruyan çok boyutlu ve zengin kalitesine katkıda bulunmuştur.

İngilizler tarafından büyük para kazandırma potansiyeli nedeni ile sömürgeleştirilen Kenya, İngiliz Krallığının dünya çapındaki çay (halihazırda Kenya için önemli bir üründür) ve kahve pazarlarının idare edileceği bir ana üs haline getirilmiştir. 1920’li yıllara gelindiğinde Avrupa kıtasının kahve talebi giderek artınca kahve ülkedeki en büyük ihracat kalemi haline gelmiştir. 1930’lı yıllarda ise çiftçiler adına pazarı demokratikleştirmek için mezat sistemi geliştirilmiştir. 1960’larda Kenya İngiliz sömürgesi olmaktan kurtulunca kahve küçük üreticiler için daha da önemli hale gelmiş ve birçok küçük üreticiye sömürgecilerin ve devletin himayesi altında bulunan kahve plantasyonları dağıtılmıştır.

2000’li yıllara gelindiğinde büyük çiftliklerde Avrupalıların hakimiyeti sürse de, kahve çiftliklerinin %85’nin sahibi yerli halk olmuştur. Günümüzde Kenyalı kahve çiftçileri yaklaşık 150 ağaçtan oluşan çok küçük arazilerinde tarım yapmaktadır. Çiftçiler kahvelerini tartılacağı, tasnif edileceği ve işlenip ihraç edilebilecek hacme gelene kadar diğer lotlarla birlikte biriktirileceği merkezi istasyonlara getirirler. Günümüzde sömürge zamanlarındaki kadar olmasa da hala özel sermayeli büyük çiftlikler mevcuttur. Bu büyük çiftliklerde ortalama onbin ağaç bulunur.

Kenyalılar çoğunlukla evlerinde çay içmeyi tercih ederler, café kültürü genelde turistlere ve büyük şehir hayatına hitap etmektedir.

Pazar: Mezat + ‘Second Window’ ( ikinci pencere – direk satış)

Kenya’da kahve iki temel pazarlama şekli ile satışa sunulmaktadır. Bir tanesi Nairobi Kahve Borsasın’da mezat şeklinde ve diğeri ‘Second Window’ – ikinci pencere- olarak bilinen doğrudan satış şeklinde. 1930’lu yıllarda mezat sisteminin kurulmasıyla Kenya kahvelerinin büyük kısmı bu şekilde satılmaya başlanmıştır. Geleneksel olarak insanların yüksek sesle bağırmasıyla işleyen bir sistemden açık arttırma sırasında katılımcıların bir düğmeye bastığı son derece sessiz bir sisteme evrilmiştir. Bu yöntemle, alıcıların birbirlerini yenmek için sürekli arttırmaları sayesinde rağbet gören kahvelerin fiyatları oldukça yükseğe çıkabilmektedir.

Mezat sistemi şu şekilde çalışmaktadır; her çiftlik veya kooperatif topluluğu görevi kahveleri satışa getirip en fazla fiyata satılmasını sağlamak olan bir pazarlamacı ile çalışmaktadır. Pazarlamacı kahve satış fiyatı üzerinden %1,5-%3 arası komisyon alır ve ayrıca hükümet de satış üzerinden bir vergi keser. Pazarlamacılar ilgilenen müşterilere işlenmiş kahvelerden örnekler verir ve mezatlar yıl boyunca her Salı günü Nairobi’de gerçekleşir. Mezata çıkacak kahveler haftalık olarak Borsa tarafından hazırlanan katalogda yer alır. Birçok ihracatçı Borsa’daki mezattan aldıkları lotları ihracatçılara ve kavurmacılara doğrudan kendileri pazarlamaktadır.

‘Second Window’ olarak bilinen doğrudan satışın başlaması ile birlikte, Borsadan bağımsız olarak üreticiler ve alıcılar (kavurmacılar ya da ithalatçılar) pazarlık edip hasat döneminde veya öncesinde bir fiyat üzerinde anlaşabilmektedirler. Bazı ihracatçılar ise kahvelerin tadımlarını yapıp bir önceki haftanın mezat fiyatlarına bakarak (AA, AB, PB gibi tasniflendirmelere göre) çiftçilerin bağlı oldukları pazarlamacılarla veya istasyonlarla doğrudan pazarlık edebilmektedir.

Tadım Karakteristikleri + Kahve Türleri

Kenya kahvesi denince akla ilk gelen şey asiditedir. Ama bu sadece ağzı buruşturan bir parlaklık veya tek boyutlu bir sitrik asidite olmamalıdır. Aynı zamanda karadut, greyfurt, lime gibi kompleks, domates ve demirhindi gibi ağız sulandırıcı ve ananas gibi canlı tropik meyvelerin de peşinde koşmak gerekir. Ünlü SL türleri -SL-28 ve SL-34- ağız sulandırıcı ve capcanlıyken, French Mission türü daha kremamsıdır ve sitrik asit ağırlıktadır.

Tür farklılıklarının yanı sıra büyük kahve üreticisi ülkelerde olduğu gibi bölgesel farklılıklar da tat karakteristiklerini etkiler. Nyeri kahvesi meyve şekeri, ağız sulandırıcı oluşu ve güçlü tartik asiditesi ile göze çarpar. Embu bölgesinin kahveleri ise daha kompleks bir profile sahiptir ve genel olarak koyu orman meyveleri, esmer şeker ve biraz daha dengeli bir tat profili vaad eder. Daha floral ve narin bir karaktere sahip olan Kirinyaga kahveleri ise daha rafine bir kaliteye sahiptir ve daha komplekstir.

Kenya’nın klasik türleri üzerine bir not: SL-28 ve SL-34 türleri adını 1930’lu yıllarda hem kalite ve hem de verimlilik anlamında daha başarılı olabilecek Kenya kahve türlerinin test edilmesi ve keşfedilmesi adına birlikte çalışılan Scott Labaratories’e (İskoç Laboratuvarlarına) borçludur. Burdaki bilim adamları 40’ın üzerinde tür bulmuş ve bunların her birine SL ile başlayan bir numara vermişlerdir. Bu türler melez türlerden ziyade seleksiyon olarak değerlendirilmişse de, çoğu farklı türlerin eşleştirilmesiyle veya gen eklenerek elde edilen kültür bitkileridir.

Daha modern bir tür olan ve direk olarak melezleştirme ile elde edilen Ruiri 11 ise Timor Hybrid türü (arabika ve robusta türleri arası bir melez) ile Rume Sudan türünün (kahve böceği hastalığına dirençli bir melezdir) melezlenmesinden elde edilmiştir. 1986 yılından bu yana satışa sunulmaktadır.